In het kader van het consumenten- en hypothecair kredietrecht wordt een onderscheid gemaakt tussen verschillende categorieën van krediettussenpersonen. Eén daarvan is de kredietmakelaar, die zich kenmerkt door zijn niet-exclusieve positie ten aanzien van kredietgevers.

De kredietmakelaar oefent zijn bemiddelingsactiviteiten uit zonder gebonden te zijn door een exclusieve agentuurovereenkomst of een andere juridische verbintenis die hem verplicht zijn volledige productie, of een welbepaald deel daarvan, bij één of meerdere kredietgevers onder te brengen. Deze afwezigheid van exclusiviteit vormt het wezenlijke kenmerk van zijn statuut.

Net door die niet-exclusieve vertegenwoordiging kan de kredietmakelaar producten van verschillende, onderling concurrerende kredietgevers aanbieden. Van hem wordt verwacht dat hij, rekening houdend met de concrete situatie van de consument, adviseert welk kredietproduct in het voorliggende geval het meest geschikt is. Zijn tussenkomst bestaat erin te bemiddelen bij het tot stand komen van de kredietovereenkomst, zonder deze zelf te sluiten.

Hoewel de kredietmakelaar geen partij wordt bij de kredietovereenkomst, kan hij wel bepaalde materiële uitvoeringshandelingen stellen die met de totstandkoming ervan verband houden. Deze handelingen blijven evenwel bijkomstig en doen geen afbreuk aan het feit dat de contractsluiting zelf buiten zijn bevoegdheid valt.

Ten slotte treedt de kredietmakelaar uitsluitend op onder zijn eigen handelsnaam. Hij mag zich niet voordoen onder de naam van een kredietgever en moet ervoor zorgen dat hij voor derden duidelijk identificeerbaar is, onder meer door zichtbare aanduidingen, briefpapier of publiciteit. Ook dit element onderstreept zijn onafhankelijke positie tegenover zowel de consument als de kredietgever.