Wanneer een verzekerde of benadeelde een schadegeval meldt aan de verzekeraar, kan die melding belangrijke gevolgen hebben voor de verjaring. De kernregel is eenvoudig: een tijdige aangifte van het schadegeval stuit de verjaring tot op het ogenblik waarop de verzekeraar zijn beslissing schriftelijk meedeelt.

Maar niet elke melding is automatisch een “tijdige” aangifte. Het Hof van Cassatie verduidelijkt dat men voor het begrip “tijdige aangifte” moet kijken naar de regels over de aangifte van het schadegeval zelf. De aangifte moet dus gebeuren zodra mogelijk en in elk geval binnen de termijn die de verzekeringsovereenkomst bepaalt. Wanneer die contractuele termijn niet werd nageleefd, kan de verzekeraar zich daarop evenwel niet beroepen indien de aangifte toch zo snel is gebeurd als redelijkerwijze mogelijk was.

Dat onderscheid is belangrijk.

Het volstaat dus niet dat de schadeaangifte werd gedaan vóór het verstrijken van de algemene verjaringstermijn. De vraag is niet alleen of de melding vóór het einde van de verjaring gebeurde. De vraag is ook of zij tijdig was in de zin van de wettelijke regels over de schadeaangifte.

Anders gezegd: wie zich wil beroepen op de stuiting van de verjaring door een schadeaangifte, moet kunnen aantonen dat die schadeaangifte tijdig werd gedaan volgens de regels van de verzekeringswet.

Praktische betekenis

Bij verzekeringsgeschillen moet men twee zaken goed uit elkaar houden.

Enerzijds is er de verjaringstermijn van de vordering tegen de verzekeraar. Dat is de termijn waarbinnen men juridisch moet optreden.

Anderzijds is er de verplichting om het schadegeval tijdig aan te geven aan de verzekeraar. Dat is de verplichting om de verzekeraar zo snel mogelijk te verwittigen van het schadegeval.

Een aangifte die wel vóór het einde van de verjaring gebeurt, maar te laat is volgens de regels over de schadeaangifte, stuit de verjaring niet noodzakelijk.

Voor verzekerden betekent dit dat zij een schadegeval nooit mogen laten aanslepen. Wie wacht, riskeert niet alleen discussie over de dekking, maar ook discussie over de verjaring.

Voor verzekeraars betekent dit arrest dat zij kunnen betwisten dat een schadeaangifte de verjaring heeft gestuit wanneer die aangifte niet tijdig gebeurde volgens de wettelijke aangifteplicht.

Voor advocaten en schadebeheerders betekent dit dat zij bij elk verzekeringsdossier moeten nagaan:

werd het schadegeval aangegeven?

wanneer werd het aangegeven?

wat bepaalt de polis over de aangiftetermijn?

kon de aangifte redelijkerwijze vroeger gebeuren?

heeft de verzekeraar schriftelijk een beslissing meegedeeld?

is de verjaring intussen gestuit of niet?

De algemene regel in eenvoudige woorden

Een schadeaangifte aan de verzekeraar kan de verjaring onderbreken.

Maar dat geldt alleen wanneer de schadeaangifte tijdig gebeurde.

“Tijdig” betekent niet gewoon: vóór het einde van de verjaringstermijn.

“Tijdig” betekent: volgens de regels van de verzekeringswet over de aangifte van het schadegeval.

De verzekerde moet de verzekeraar zo snel mogelijk verwittigen van het schadegeval en in elk geval binnen de termijn die in de polis staat.

Als die termijn niet gehaald werd, kan de aangifte toch nog tijdig zijn wanneer zij werd gedaan zo snel als redelijkerwijze mogelijk was.

Samenvatting van de casus van de hierna weergegeven rechtspraak

In deze zaak was er een geschil tussen verzekeraars en verschillende ondernemingen naar aanleiding van een schadegeval.

De vraag was of de vordering tegen de verzekeraars verjaard was.

Het hof van beroep te Brussel had geoordeeld dat de verjaring niet was ingetreden, omdat er schadeaangiften waren gebeurd vóór het verstrijken van de driejarige verjaringstermijn. Volgens het hof van beroep moest men het stuitend effect van de schadeaangifte niet beperken tot aangiften die voldeden aan de regels over de tijdige aangifte van een schadegeval.

Het Hof van Cassatie volgt dat niet.

Volgens het Hof van Cassatie moet het begrip “tijdige aangifte” voor de stuiting van de verjaring worden begrepen in de zin van de wettelijke regels over de aangifte van een schadegeval. Een aangifte is dus maar tijdig wanneer zij gebeurt volgens die regels: zo snel mogelijk, binnen de contractuele termijn, of minstens zo snel als redelijkerwijze mogelijk was.

Omdat het hof van beroep dat onderscheid niet had gemaakt, werd het arrest vernietigd.

Wat leest u naast de tekst van het besproken cassatiearrest verder in dit artikel:

Een schadegeval melden aan de verzekeraar lijkt eenvoudig, maar de gevolgen kunnen groot zijn. Een tijdige aangifte kan de verjaring stuiten, waardoor de vordering tegen de verzekeraar niet verloren gaat. Maar wat betekent “tijdig”? Volstaat het dat de melding gebeurt vóór het einde van de verjaringstermijn? Of moet de aangifte ook voldoen aan de regels van de verzekeringswet en de polis?

Het Hof van Cassatie geeft in het weergegeven arrest hierover een duidelijke en praktische verduidelijking. De FAQ die we hieronder plaatsten legt uit wanneer een schadeaangifte de verjaring stuit, welke rol de contractuele aangiftetermijn speelt, waarom een schriftelijke beslissing van de verzekeraar belangrijk is en waarom verzekerden niet mogen wachten met het melden van schade