- Details
- Categorie: Rechtspraak
-
By Redactieteam-elfri.be
- Hits: 5
Voorlopige maatregelen bij burenruzie: een ondoorzichtige afsluiting in afwachting van de eindbeslissing
Een burengeschil kan soms zo hoog oplopen dat de rechter niet kan wachten tot de zaak volledig ten gronde is behandeld. Wanneer de verstandhouding tussen buren ernstig verstoord is en er risico bestaat op verdere confrontaties, kan de rechter een voorlopige maatregel opleggen. Dat gebeurt niet om het geschil definitief te beslechten, maar om de toestand tijdelijk leefbaar te houden.
Artikel 19 van het Gerechtelijk Wetboek laat de rechter toe om, alvorens definitief uitspraak te doen, in elke stand van de procedure een voorafgaande maatregel te bevelen. Die maatregel kan dienen om de vordering te onderzoeken, een tussengeschil te regelen of de toestand van partijen voorlopig te regelen. De rechter mag daarbij niet vooruitlopen op zijn eindbeslissing. Hij mag dus geen definitief oordeel vellen over de betwiste rechten van de partijen. De beoordeling blijft voorlopig en gebeurt slechts “op het eerste zicht”.
Dat onderscheid is belangrijk. Een voorlopige maatregel mag praktisch zeer nuttig zijn, maar zij mag de latere beslissing ten gronde niet uithollen. Daarom moet de maatregel omkeerbaar blijven of minstens zo worden opgevat dat de rechter later nog vrij kan oordelen. Op elfri.be wordt dit terecht omschreven als een maatregel alvorens recht te doen, waarbij het zwaartepunt ligt op het voorlopig regelen van de toestand zonder definitieve beoordeling van het bodemgeschil.
In burengeschillen kan dit bijzonder nuttig zijn. Denk aan voortdurende inkijk, ruzie over een afsluiting, wederzijdse verwijten, geluidshinder, beschadigingen, bedreigingen of incidenten waarbij de leefbaarheid tussen aanpalende eigenaars ernstig wordt aangetast. De rechter kan dan bijvoorbeeld toelaten dat één buur voorlopig een ondoorzichtige afsluiting plaatst aan zijn kant van de perceelsgrens, zolang die afsluiting de bestaande toestand niet definitief wijzigt.
De vrederechter van Aalst paste dit toe in een burenruzie waarin de verhouding tussen partijen duidelijk was verslechterd. De zaak ging ten gronde onder meer over geluidsoverlast, beplantingen, overwas, constructies en vooral over de vraag of een bestaande afsluiting gemeen was en of zij moest worden vervangen. In afwachting van de verdere behandeling liet de vrederechter toe dat één partij op eigen kosten een ondoorzichtige afsluiting plaatste langs de bestaande afsluiting, maar zonder die bestaande afsluiting aan te raken of ermee te verbinden.
De beslissing is evenwichtig. De rechter ging niet in op de vraag wie eigenaar was van de bestaande afsluiting en besliste ook niet wie uiteindelijk de kosten van een definitieve afsluiting moest dragen. Hij stelde alleen vast dat de inkijk, de spanningen en de kans op confrontaties voorlopig moesten worden beperkt. De maatregel was dus niet bedoeld als definitieve regeling van het burengeschil, maar als tijdelijke rustmaatregel.
Belangrijk is ook dat de rechter een dwangsom koppelde aan het verbod om de plaatsing van de voorlopige afsluiting te verhinderen. Dat betekent dat een partij die door feitelijkheden of obstructie de uitvoering van de maatregel belemmert, financieel kan worden gesanctioneerd. Zo krijgt de voorlopige maatregel praktische slagkracht.
De les uit deze beslissing is dat artikel 19 Ger.W. in burengeschillen een nuttig instrument kan zijn. Wie kan aantonen dat de toestand tussen buren escaleert en dat een tijdelijke, omkeerbare maatregel noodzakelijk is, hoeft niet altijd te wachten op het eindvonnis. Maar de gevraagde maatregel moet proportioneel blijven. Hoe verder de maatregel gaat, hoe voorzichtiger de rechter moet zijn. Volgens een recente bespreking op elfri.be staat bij deze beoordeling ook het proportionaliteitsbeginsel centraal: hoe ingrijpender de maatregel, hoe duidelijker de schijn van recht moet zijn.
LINKS
Dit is een voorbeeld van tekst die Elfri zelf beheert :)
Dit is WYSIWYG met uitgebreide mogelijkheden om de teks te formateren
Doorzoek elfri.be
De meest gebruikte kernwoorden in elfri.be
RECHTS
Dit is een voorbeeld van tekst die Elfri zelf beheert :)
Dit is WYSIWYG met uitgebreide mogelijkheden om de teks te formateren
