De bijdrage “De bestraffing van piraterij: een zoektocht naar toenemende uniformiteit” van K. Willaert analyseert hoe het internationaal strafrechtelijk kader rond piraterij in theorie goed ontwikkeld is, maar in de praktijk moeilijk tot effectieve vervolging leidt.

Hoewel artikel 101 UNCLOS een uniforme definitie biedt en universele rechtsmacht toekent, blijven de nationale wetgevingen uiteenlopend in de manier waarop die norm wordt omgezet. Vooral de territoriale reikwijdte van de strafbaarstelling en het vereiste van privé-doeleinden leiden in verschillende landen tot varianten op de internationale definitie. De auteur wijst erop dat multilaterale initiatieven – zoals het Djibouti Code of Conduct en VN-resoluties – wel degelijk bijdragen tot meer samenwerking, maar dat ze de bestaande nationale verschillen niet volledig wegwerken.

Ook de toepassing van universele rechtsmacht blijkt in de praktijk beperkt door opportuniteitsafwegingen en bijkomende voorwaarden die staten zelf hanteren. Daarnaast worden effectieve vervolgingen vaak gehinderd door bewijsproblemen en praktische obstakels, zoals het oproepen van buitenlandse getuigen of de hoge kosten van overbrenging en detentie. Aan de hand van casussen uit onder meer Somalië toont de auteur aan dat staten daardoor soms kiezen voor vrijlating in plaats van vervolging. In België bijvoorbeeld bestaat een wettelijke basis voor vervolging op grond van universele rechtsmacht, maar ook daar speelt het opportuniteitsbeginsel een belangrijke rol.

De bijdrage besluit dat verdere harmonisering van nationale wetgeving en de uitbouw van operationele samenwerkingsmechanismen noodzakelijk zijn om straffeloosheid in de toekomst te vermijden. Hierna volgt en samenvatting met verwijzing naar de bron.