In het strafrecht kan sprake zijn van wat doorgaans een cultureel delict wordt genoemd wanneer één of meerdere feiten of omstandigheden van een misdrijf een culturele achtergrond hebben die afwijkt van de dominante maatschappelijke normen, wetten, gebruiken of opvattingen. Het gaat daarbij om situaties waarin culturele overtuigingen, tradities of motieven een rol spelen bij het ontstaan of de context van strafbaar gedrag.

Het begrip cultureel delict kan in een enge betekenis worden opgevat. In die betekenis betreft het misdrijven die rechtstreeks verband houden met culturele gebruiken die binnen de betrokken samenleving niet worden getolereerd, evenals misdrijven die worden gepleegd vanuit expliciet culturele motieven. De wetgever kan hierop inspelen door bepaalde praktijken uitdrukkelijk strafbaar te stellen of door te voorzien in verzwarende omstandigheden wanneer een misdrijf is ingegeven door racistische of discriminatoire beweegredenen.

De culturele achtergrond van een strafzaak kan ook een meer verklarende functie hebben. Zij kan de rechter helpen om het gepleegde misdrijf beter te begrijpen, de rol en verantwoordelijkheid van de verschillende betrokkenen nauwkeuriger af te bakenen en de individuele schuld te beoordelen. Cultuur kan zo een analytisch hulpmiddel vormen bij de beoordeling van feiten en intenties, zonder daarom het strafbare karakter van het gedrag op te heffen.

Daarnaast kan het culturele element een rol spelen bij de straftoemeting. De strafrechter kan rekening houden met culturele factoren, hetzij om verzachtende omstandigheden aan te nemen wanneer zij het gedrag mede verklaren, hetzij om net tot een strengere beoordeling te komen wanneer fundamentele maatschappelijke waarden worden miskend. De aanwezigheid van een culturele context sluit dus niet uit dat bepaalde normen als universeel en niet-onderhandelbaar worden beschouwd.

Uiteindelijk blijft de strafrechtsbedeling steunen op een kern van fundamentele waarden die als algemeen geldend worden opgevat. Ook wanneer misdrijven zich afspelen tegen een uitgesproken culturele achtergrond, toetst de rechter het gedrag aan basisnormen die geacht worden voor iedereen te gelden, ongeacht afkomst of cultuur. In dat spanningsveld tussen culturele diversiteit en universele waarden krijgt het begrip cultureel delict zijn volle betekenis.